หมายเหตุ โจทย์ในตอนนี้เป็นแนวข้อสอบที่แต่งขึ้นเพื่อฝึก ไม่ใช่ข้อสอบของจริง แบบฝึกในเว็บมี 4 ตัวเลือก ส่วนข้อสอบ TGAT2 ตามโครงสร้าง TCAS70 มี 5 ตัวเลือก
ภาพรวมด้านภาษา 4 แบบ
ด้านภาษาของ TGAT2 ใช้ภาษาไทย จากตัวอย่างในหน้าโครงสร้างข้อสอบ จุดเน้นไม่ได้อยู่ที่การท่องกฎ แต่อยู่ที่ การใช้ภาษาให้สื่อความได้ตรง เหมาะกับโอกาส และอ่านแล้วเข้าใจความคิดของผู้เขียน ตารางนี้สรุปว่าแต่ละแบบต้องมองหาอะไร
| รูปแบบ | โจทย์มักถาม | สิ่งที่ต้องมองหา |
| การสื่อความหมาย | ความหมายกว้าง–แคบ ประโยคกำกวม คำฟุ่มเฟือย | คำขยาย คำชี้เฉพาะ คำที่ความหมายซ้ำ |
| การใช้ภาษา | ระดับภาษา เรียงประโยค ใช้คำให้ถูกบริบท | คำภาษาพูด คำเชื่อมที่บอกลำดับ |
| การอ่าน | ใจความสำคัญ จุดประสงค์ การอนุมาน | ประโยคที่ครอบคลุมทั้งย่อหน้า |
| การเข้าใจภาษา | สำนวน ความหมายโดยนัย เติมคำในช่องว่าง | สถานการณ์ในประโยคที่ตรงกับสำนวน |
1) การสื่อความหมาย: กว้าง–แคบ กำกวม และคำฟุ่มเฟือย
ความหมายกว้าง–แคบ ยิ่งมีคำขยายมาก ความหมายยิ่งแคบลง เช่น ผลไม้ → มะม่วง → มะม่วงสุก → มะม่วงสุกลูกนี้ คำว่า นี้ นั้น โน้น เป็นคำชี้เฉพาะที่ทำให้ความหมายแคบมาก เพราะชี้ไปที่สิ่งเดียว
ประโยคกำกวม คือประโยคที่ตีความได้มากกว่าหนึ่งแบบ สาเหตุที่พบบ่อยคือวางคำขยายไว้ผิดที่ เช่น "เขาซื้อเสื้อให้น้องตัวใหญ่" อาจหมายถึงเสื้อตัวใหญ่ หรือน้องที่ตัวใหญ่ก็ได้ แก้โดยย้ายคำขยายให้อยู่ติดคำที่ต้องการขยาย เป็น "เขาซื้อเสื้อตัวใหญ่ให้น้อง"
คำฟุ่มเฟือย คือการใช้คำที่ความหมายซ้ำกันโดยไม่จำเป็น เช่น "ประมาณราว" (ประมาณ กับ ราว ความหมายเดียวกัน) หรือ "บรรดานักเรียนทั้งหลาย" (บรรดา กับ ทั้งหลาย บอกความเป็นพหูพจน์ซ้ำกัน) ควรเลือกใช้เพียงคำเดียว
ตัวอย่าง ข้อใดมีความหมายแคบที่สุด
(1) แม่ซื้อผ้า (2) แม่ซื้อผ้าไหม (3) แม่ซื้อผ้าไหมสีครามผืนนั้น (4) แม่ซื้อผ้าไหมสีคราม
วิธีคิด ทุกข้อพูดถึงการซื้อผ้า แต่ข้อ (3) มีคำขยายมากที่สุด และมีคำชี้เฉพาะ "ผืนนั้น" ซึ่งระบุผ้าเพียงผืนเดียว จึงมีความหมายแคบที่สุด
2) การใช้ภาษา: ระดับภาษาและการเรียงประโยค
ระดับภาษา ภาษาทางการใช้ในหนังสือราชการ รายงาน และการประชุม ส่วนภาษาไม่เป็นทางการใช้คุยกับคนใกล้ชิด สัญญาณของภาษาไม่เป็นทางการ ได้แก่ คำลงท้าย นะ จ้ะ คำแสลง คำย่อ และคำภาษาพูดอย่าง เยอะ เลย โอเค ตารางนี้ช่วยเทียบให้เห็นภาพ
| ภาษาพูด | ภาษาทางการ |
| เยอะ | มาก จำนวนมาก |
| เลยทำให้ | จึงทำให้ |
| ได้ไหม | ได้หรือไม่ |
| ช่วย...หน่อย | ขอความอนุเคราะห์ |
| โอเค เห็นด้วย | เห็นชอบ มีมติเห็นชอบ |
การเรียงประโยค ให้หาประโยคเปิดก่อน ประโยคเปิดมักบอกเรื่องกว้าง ๆ และไม่มีคำที่อ้างถึงสิ่งที่พูดมาก่อน เช่น "การทำเช่นนี้" หรือ "จากนั้น" จากนั้นใช้คำเชื่อมเป็นเบาะแส คำว่า ก่อนอื่น จากนั้น สุดท้าย บอกลำดับเวลา ส่วน ดังนั้น จึง บอกผลหรือข้อสรุป มักอยู่ท้าย
ตัวอย่าง เรียงข้อความ (1) จากนั้นจึงเพิ่มรายละเอียดทีละส่วน (2) การวาดภาพคนให้สัดส่วนสวยควรเริ่มจากโครงร่าง (3) ตรวจดูว่าสัดส่วนของแต่ละส่วนสมดุลกันหรือยัง (4) ใช้วงกลมและเส้นตรงร่างตำแหน่งหัว ลำตัว แขน และขา
วิธีคิด ข้อ (2) บอกเรื่องกว้างและไม่อ้างถึงอะไรก่อนหน้า จึงเป็นประโยคเปิด ข้อ (4) อธิบายวิธีร่างโครง ข้อ (3) การตรวจสัดส่วนต้องทำหลังจากร่างแล้ว และข้อ (1) มีคำว่า "จากนั้นจึง" แสดงว่าเป็นขั้นต่อจากการตรวจ ลำดับคือ 2 – 4 – 3 – 1
3) การอ่าน: ใจความสำคัญและการอนุมาน
ใจความสำคัญ คือความคิดหลักที่ครอบคลุมทุกประโยคในข้อความ ตัวเลือกผิดมีสี่แบบที่เจอบ่อย คือ แคบไป (พูดถึงรายละเอียดเพียงจุดเดียว) กว้างไป (พูดเรื่องใหญ่เกินกว่าที่ข้อความพูด) เกินข้อความ (มีข้อมูลที่ข้อความไม่ได้บอก) และ ขัดกับข้อความ
การอนุมาน คือการสรุปสิ่งที่ไม่ได้เขียนไว้ตรง ๆ แต่ต้องเป็นจริงตามเนื้อความ เช่น ถ้าผู้เขียนเล่าข้อเสียของวิธีหนึ่งหลายข้อ และเสนออีกวิธีแทน อนุมานได้ว่าผู้เขียนไม่สนับสนุนวิธีแรก แต่ไม่ควรสรุปเกินไปถึงขั้นว่าผู้เขียนต่อต้านทุกเรื่องที่เกี่ยวข้อง
ตัวอย่าง "ร้านอาหารหลายแห่งเริ่มให้ลูกค้านำกล่องมาใส่อาหารเอง บางร้านลดราคาให้เล็กน้อยเป็นการตอบแทน วิธีนี้ช่วยลดขยะพลาสติก และทำให้ร้านประหยัดค่ากล่องไปด้วย"
ใจความสำคัญคือ "การให้ลูกค้านำกล่องมาเองเป็นประโยชน์ทั้งต่อสิ่งแวดล้อมและต่อร้าน" ส่วน "ทุกร้านลดราคาให้ลูกค้าที่นำกล่องมา" เกินข้อความ เพราะข้อความบอกเพียงว่า "บางร้าน"
4) การเข้าใจภาษา: สำนวนที่ควรรู้
โจทย์สำนวนมักให้สถานการณ์มาแล้วถามว่าสำนวนใดเหมาะที่สุด อย่าจำแค่คำแปล ให้จำว่าสำนวนนั้นใช้กับ สถานการณ์แบบไหน จะตอบได้เร็วกว่า
| สำนวน | ความหมาย |
| น้ำขึ้นให้รีบตัก | มีโอกาสดีต้องรีบทำ |
| ขี่ช้างจับตั๊กแตน | ลงทุนมากเกินกว่าผลที่ได้ |
| วัวหายล้อมคอก | เกิดความเสียหายแล้วจึงคิดป้องกัน |
| ปิดทองหลังพระ | ทำความดีโดยไม่มีใครเห็นหรือไม่หวังคำชม |
| เข็นครกขึ้นภูเขา | ทำงานที่ยากลำบากมาก |
| จับปลาสองมือ | หวังได้สองอย่างพร้อมกัน สุดท้ายอาจไม่ได้สักอย่าง |
| หัวล้านได้หวี | ได้สิ่งที่ไม่มีประโยชน์กับตัวเอง |
| ชักใบให้เรือเสีย | พูดหรือทำนอกเรื่องจนงานหรือการสนทนาเสีย |
ตัวอย่าง "ทีมของเราประชุมเรื่องงบประมาณกันอยู่ดี ๆ เขากลับเปิดเรื่องละครที่ดูเมื่อคืนจนทุกคนคุยกันออกนอกเรื่อง เขาช่าง____จริง ๆ"
วิธีคิด สถานการณ์คือการพูดนอกเรื่องจนการประชุมเสีย สำนวนที่ตรงที่สุดคือ "ชักใบให้เรือเสีย"
สรุปสั้น ๆ
- ด้านภาษามี 4 แบบ คือ การสื่อความหมาย การใช้ภาษา การอ่าน และการเข้าใจภาษา
- ยิ่งมีคำขยายและคำชี้เฉพาะ เช่น นี้ นั้น ความหมายยิ่งแคบ
- ประโยคกำกวมมักเกิดจากวางคำขยายผิดที่ แก้โดยย้ายคำขยายให้ติดคำที่ต้องการขยาย
- คำฟุ่มเฟือยคือคำที่ความหมายซ้ำกัน เช่น ประมาณราว บรรดา...ทั้งหลาย
- ภาษาทางการไม่มีคำลงท้าย คำแสลง หรือคำภาษาพูด เช่น เยอะ เลย ได้ไหม
- ใจความสำคัญต้องครอบคลุมทั้งข้อความ ไม่แคบไป กว้างไป เกิน หรือขัดกับข้อความ
- จำสำนวนพร้อมสถานการณ์ที่ใช้ จะเลือกคำตอบได้เร็วกว่าจำแค่คำแปล
1.ข้อใดมีความหมายแคบที่สุด
ประโยคที่มีคำขยายสีขาวและคำชี้เฉพาะ คันนั้น ระบุรถเพียงคันเดียว จึงแคบที่สุด ส่วนยานพาหนะกว้างที่สุดเพราะรวมรถทุกชนิด
2.ข้อใดเป็นประโยคกำกวม
ประโยคที่กำกวมตีความได้สองแบบ คือคนที่ใส่ชุดนักเรียนอาจเป็นน้องสาว หรือเป็นเพื่อนก็ได้ เพราะคำขยาย ที่ใส่ชุดนักเรียน วางอยู่หลังคำว่าเพื่อน ส่วนประโยคอื่นมีความหมายเดียว
3.ข้อใดใช้คำฟุ่มเฟือย
ประมาณ กับ ราว มีความหมายเดียวกัน การใช้คู่กันจึงเป็นคำฟุ่มเฟือย ควรเลือกใช้คำใดคำหนึ่ง ซึ่งประโยคที่ใช้เพียงคำเดียวถือว่าถูกต้อง
4.ข้อใดใช้ภาษาระดับทางการ เหมาะสำหรับหนังสือเชิญวิทยากร
ใคร่ ขอความอนุเคราะห์ ท่าน และ วันดังกล่าว เป็นภาษาทางการที่ใช้ในหนังสือราชการ ส่วนตัวเลือกอื่นมีคำภาษาพูด เช่น หน่อยนะคะ ปัง ทีนะครับ และ ว่างไหม
5.เรียงข้อความต่อไปนี้ให้ได้ใจความ (1) จากนั้นค่อย ๆ เพิ่มเวลาขึ้นเมื่อร่างกายเริ่มคุ้นเคย (2) ผู้ที่เพิ่งเริ่มออกกำลังกายไม่ควรหักโหมตั้งแต่วันแรก (3) ควรเริ่มจากการเดินเร็ววันละประมาณ 15 นาที (4) การทำเช่นนี้ช่วยลดโอกาสบาดเจ็บและทำให้ออกกำลังกายได้ต่อเนื่อง
ประโยคที่บอกเรื่องกว้างว่าไม่ควรหักโหมเป็นประโยคเปิด ต่อด้วยวิธีเริ่มต้นคือเดินเร็ว 15 นาที แล้วจึงเป็น จากนั้นค่อย ๆ เพิ่มเวลา และปิดด้วย การทำเช่นนี้ ซึ่งอ้างถึงทุกขั้นตอนก่อนหน้า ประโยคที่ขึ้นต้นด้วย การทำเช่นนี้ จึงขึ้นต้นย่อหน้าไม่ได้
6.อ่านข้อความแล้วตอบคำถาม "ต้นไม้ใหญ่ในเมืองไม่ได้มีไว้เพื่อความสวยงามเท่านั้น ร่มเงาช่วยให้ถนนและอาคารไม่ร้อนจัด ใบช่วยดักฝุ่นไว้ส่วนหนึ่ง และรากช่วยให้น้ำฝนซึมลงดินได้ดีขึ้น แต่ต้นไม้เหล่านี้ต้องได้รับการดูแลอย่างถูกวิธี การตัดกิ่งแบบบั่นยอดจนเหลือแต่ลำต้นทำให้ต้นไม้อ่อนแอและเสียประโยชน์ที่ควรได้" ข้อใดคือใจความสำคัญ
ข้อความพูดถึงประโยชน์หลายข้อของต้นไม้ แล้วเน้นว่าต้องดูแลให้ถูกวิธี ใจความสำคัญจึงต้องครอบคลุมทั้งสองส่วน ส่วนเรื่องความสวยงามขัดกับคำว่าไม่ได้มีไว้เพื่อความสวยงามเท่านั้น และการห้ามตัดกิ่งทุกกรณีเกินข้อความ เพราะผู้เขียนค้านเฉพาะการบั่นยอด
7.อ่านข้อความแล้วตอบคำถาม "หลายคนคิดว่าการอ่านทวนซ้ำหลายรอบคือวิธีจำที่ดีที่สุด แต่การปิดหนังสือแล้วลองเล่าหรือเขียนสิ่งที่จำได้ออกมา มักทำให้รู้ทันทีว่าตรงไหนยังไม่เข้าใจ เมื่อรู้จุดที่พลาดแล้วจึงกลับไปอ่านเฉพาะส่วนนั้น" ข้อใดตรงกับความคิดของผู้เขียนมากที่สุด
ผู้เขียนเสนอให้ปิดหนังสือแล้วลองเล่าหรือเขียนออกมาเพื่อหาจุดที่ยังไม่เข้าใจ ส่วนการห้ามอ่านซ้ำเลยเป็นการสรุปเกินข้อความ เพราะผู้เขียนยังให้กลับไปอ่านส่วนที่พลาด
8.ควรเติมสำนวนใดลงในช่องว่าง "เขาจ้างทีมงานจำนวนมากและเช่าห้องจัดเลี้ยงขนาดใหญ่ เพียงเพื่อจัดงานวันเกิดที่มีแขกไม่ถึงสิบคน ช่างเหมือน____"
สถานการณ์คือการลงทุนลงแรงมากเกินกว่าผลที่ได้ ซึ่งตรงกับขี่ช้างจับตั๊กแตน ส่วนน้ำขึ้นให้รีบตักหมายถึงรีบใช้โอกาส ปิดทองหลังพระหมายถึงทำดีโดยไม่มีใครเห็น และวัวหายล้อมคอกหมายถึงป้องกันเมื่อเสียหายไปแล้ว
9.สถานการณ์ใดใช้สำนวน "วัวหายล้อมคอก" ได้เหมาะสมที่สุด
วัวหายล้อมคอกใช้กับการป้องกันหลังเกิดความเสียหายแล้ว การติดกล้องหลังถูกขโมยตรงที่สุด ส่วนการตรวจรถก่อนเดินทางเป็นการป้องกันล่วงหน้า และการรีบตอบรับโอกาสตรงกับน้ำขึ้นให้รีบตัก